Hollanda hastalığı 1970'lerde gündeme geldi, o günden bu yana oluşan benzer durumlara ekonomi literatürü bu tabiri kullandı. Olayın başlangıcı Hollanda'nın büyük bir doğalgaz rezervi keşfetmesi ile olmuştur akabinde Hollanda'nın ihracatı fazlasıyla artmıştır. Her şey buraya kadar güzel ilerlese de ülke ekonomisi bundan olumsuz etkilenmiştir. İşsizlik 4-5 kat artmıştır ancak etkileri bundan ibaret olmamıştır. Sektördeki kârlılık diğer sektörlerin dikkatini çekip odağı buraya kaydırmıştır ve diğer sektörlerin payı ekonomide azalmaya başlamıştır. Ülkede ihracatın artmasıyla devam eden ve bollaşan döviz yerli paranın değerini artırmıştır. Bu artış ithalatın ucuzlamasına, ihracatın ise pahalılaşmasına yol açmıştır. ( İhracat artışı ↑ → Bollaşan döviz ↑ → Yerli para ↑ → Pahalı ihracat, ucuz ithalat ) Bu zincir doğalgaz dışında ki diğer sektörlerin dış piyasadaki rekabetini olumsuz yönde etkilemiştir. Ulusal paranın aşırı değer kazanması bu sayede ekonomiye olumsuz etki sağlamıştır. Benzer örnek petrol krizi zamanında yaşanmıştır. Hollanda hastalığı sadece yeni rezerv keşfi ile değil aynı zamanda mevcut kaynağın, global talebinin artması sonucu fiyatının artması ile de olabileceği mümkündür. Bu teori kapsamında çeşitli görüşlerin olduğunu belirtmekte fayda var (Lederman ve Maloney, Salai Martin ve Subramanian). Bu kapsamda belirtilen durumların bu hastalığa yol açacağının kesin olmadığı, ülkenin yapısına bağlı olduğunu unutmamak gerekir.

Yerel paranın döviz ile eşit veya dövize çok yakın olmasının zannedildiği kadar hayırlı bir durum olmadığını ve ithalatı artırarak üretim ve ihracatı azalttığını Hollanda üzerinden güzel örneklendiren bir yazı olmuş. Türkiye'de de TL'nin dolar kuru ile çok yakın olduğu ve neredeyse eşitleneceği zamanlar olmuştu ve bu da Türkiye'nin üretim ve ihracat ekonomisini terk edip AVM ekonomisine geçmesi neticesini maalesef doğurmuştu. TL dolar karşısında ne çok düşük değerli olup ithalatı çok zorlaştırmalı ne de dolara çok yakın olup ihracatı azaltarak sadece tüketim ekonomisine sebep olmalı.
YanıtlaSilKesinlikle, halk arasında yaygın bilinen bu yanlışlığının nelere yol açtığı hatırlatılmalı. Katkınız için teşekkür ediyorum
SilYorum Gönder